Cách Vẽ Hình Oval hoặc Ellipse trong SketchUp

Vẽ hình oval hoặc ellipse trong SketchUp là tình huống nhiều người gặp khó lần đầu, vì phần mềm không có công cụ Ellipse riêng như AutoCAD hay Illustrator. Cách phổ biến nhất — và hoạt động trên mọi phiên bản SketchUp từ Make 2017 đến Pro 2025 — là vẽ hình tròn bằng Circle tool rồi kéo méo một chiều bằng Scale tool. Kết quả là một đa giác có dáng elip, đủ dùng cho cửa sổ vòm, mặt bích, dạng bóng rugby, hay profile bo tròn. Bài này hướng dẫn từng bước chi tiết phương pháp Circle + Scale, đồng thời chỉ ra những lỗi ít ai đề cập khiến elip bị méo, gãy khúc, hoặc phá vỡ model khi edit lại sau. Ngoài ra còn có phương pháp vẽ thủ công bằng Arc để ghép ellipse chính xác hơn, và gợi ý plugin Ellipse Tool nếu bạn cần làm việc thường xuyên với hình này. Dù bạn đang dùng SketchUp Free, Go, hay Pro, hướng dẫn dưới đây đều áp dụng được — không cần extension bắt buộc cho phương pháp cơ bản.

Video hướng dẫn:

Tính Năng Nổi Bật

  • Circle + Scale: nhanh, không cần plugin. Chỉ với hai lệnh có sẵn, bạn tạo được ellipse trong vòng 30 giây. Circle tool tạo đa giác đều, Scale tool kéo méo đều một trục. Tỉ lệ trục ngắn/dài được nhập chính xác bằng số nếu cần — ví dụ elip 1:2 thì nhập hệ số 0.5 vào VCB (ô nhập ở góc phải dưới) ngay sau khi kéo chuột.
  • Số cạnh (segments) quyết định độ mượt — phải chọn trước khi vẽ. Mặc định Circle có 24 cạnh; khi kéo Scale dài ra, các cạnh ở đầu nhọn bị giãn dài, lộ góc gãy. Gõ số cạnh (ví dụ 48 hoặc 96) và nhấn Enter ngay sau khi chọn Circle tool, trước khi click điểm tâm. Không thể thay đổi sau khi hình đã vẽ xong — đây là đặc điểm cố định của geometry SketchUp, không có lệnh “edit segments” hậu kỳ.
  • Group trước khi Scale — không chỉ để gọn mà để bảo vệ model. Scale trên loose geometry (hình tròn chưa group) sẽ “nướng” hệ số méo vào toàn bộ ngữ cảnh đó. Bất kỳ nét vẽ thêm nào sau đó dễ bị biến dạng theo hoặc merge nhầm vào elip. Group (phím tắt G) hoặc Make Component cô lập phép biến đổi, giữ phần còn lại của model về tỉ lệ 1:1.
  • Ctrl khi Scale để kéo đối xứng quanh tâm. Không giữ Ctrl: một phía cố định, phía kia kéo dài — tâm elip bị lệch so với tâm hình tròn gốc. Giữ Ctrl: cả hai phía giãn đều, tâm giữ nguyên. Quan trọng khi dùng elip làm profile xoay (Follow Me) để tạo hình bóng rugby hay mặt bích tròn.
  • Explode group sau khi ưng dáng để “bake” hình học về sạch. Group elip vẫn mang hệ số scale khác 1. Nếu double-click mở vào rồi vẽ thêm bên trong, nét mới kế thừa tỉ lệ méo — vẽ Circle bên trong ra lại thành ellipse. Sau khi hài lòng với tỉ lệ, Explode một lần: SketchUp chuyển geometry về tọa độ thực, hệ số scale về 1, an toàn chỉnh sửa tiếp.
  • Phương pháp Arc thủ công cho ellipse chính xác toán học. Circle + Scale cho đa giác đều bị kéo méo, không phải ellipse đúng nghĩa (hàm toán học). Nếu cần đúng tỉ lệ trục, ghép 4 cung Arc: vẽ 2 trục chính, dùng Arc tool đặt điểm đầu-cuối vào đầu trục rồi kéo bán kính điều chỉnh. Cách này phức tạp hơn nhưng cho profile sắc nét hơn ở tỉ lệ cực đoan (ví dụ 1:5).

Cách Cài Đặt và Sử Dụng

Phương pháp 1: Circle + Scale (khuyên dùng)

  1. Mở Circle tool (phím tắt C). Trước khi click bất kỳ đâu, gõ số cạnh muốn dùng — ví dụ 48 rồi Enter. Góc dưới bên phải hiện “Sides: 48” xác nhận đã nhận. Dùng 48–96 cạnh cho elip dùng làm profile render; 24–36 đủ cho elip làm cốt structure ẩn.
  2. Click tâm hình tròn, kéo ra để xác định bán kính, click lần hai để xong. Hoặc gõ giá trị bán kính vào VCB (ví dụ 500mm) rồi Enter. Lúc này bạn có hình tròn với số cạnh đã chọn.
  3. Group hình tròn: chọn tất cả (Ctrl+A hoặc triple-click), nhấn G (Make Group). Bước này bắt buộc trước khi Scale.
  4. Chọn Scale tool (phím tắt S). Click vào group hình tròn — xuất hiện các grip (điểm kéo) ở cạnh và góc.
  5. Click vào grip ở giữa cạnh (không phải grip ở góc). Grip giữa cạnh scale theo một trục; grip góc scale cả hai trục đồng thời. Để tạo ellipse, chỉ cần scale một trục.
  6. Giữ Ctrl (Windows) hoặc Option (Mac) để kéo đối xứng quanh tâm. Kéo chuột để thấy hình biến dạng, hoặc gõ hệ số tỉ lệ vào VCB rồi Enter — ví dụ 0.5 để rút ngắn trục này về 50% (tạo elip 2:1).
  7. Kiểm tra và Explode: click ra ngoài để bỏ chọn, quan sát hình elip. Nếu ưng dáng, right-click → Explode để bake hình học về tọa độ thực. Bây giờ elip là loose geometry sẵn sàng extrude (Push/Pull) hoặc làm profile Follow Me.

Phương pháp 2: Ghép 4 cung Arc thủ công

  1. Vẽ hai đường thẳng giao nhau tại tâm: một đường theo chiều dài elip (trục chính), một đường theo chiều rộng (trục phụ). Ví dụ trục chính 1000mm, trục phụ 500mm.
  2. Chọn Arc tool (phím tắt A). Click điểm đầu trục chính (đầu bên phải), click điểm đầu trục phụ (đầu bên trên). Kéo chuột ra ngoài để tạo cung lồi, căn chỉnh sao cho cung vừa đẹp, click để xác nhận. Đây là góc phần tư thứ nhất của elip.
  3. Lặp lại cho 3 góc phần tư còn lại bằng cách dùng điểm đầu/cuối của cung vừa vẽ. SketchUp sẽ tự snap khi đầu cung khớp với cuối cung trước — elip khép kín.
  4. Xóa 4 đường trục tham chiếu. Elip bây giờ là một face hoặc một polyline tùy vào cách bạn vẽ. Lưu ý: phương pháp này cho đường cong 4 đoạn, không phải đa giác đều — trông mượt hơn ở tỉ lệ cực đoan nhưng số điểm ít hơn phương pháp Circle 96 cạnh.

Phương pháp 3: Plugin Ellipse Tool

  1. Vào Window → Extension Manager → Extension Warehouse (SketchUp Pro) hoặc tải từ sketchucation.com. Tìm “True Ellipse” hoặc “Ellipse Tool” của SketchUp community.
  2. Sau khi cài, tool xuất hiện trong toolbar hoặc menu Extensions. Click tâm, xác định hai bán trục bằng hai lần click (hoặc nhập vào VCB), tool sinh ellipse đúng hàm toán học.
  3. Plugin phù hợp khi cần làm việc thường xuyên với elip (mặt bích, cửa vòm, chi tiết cơ khí) — tiết kiệm thời gian hơn phương pháp thủ công nhiều.

Mẹo Sử Dụng Hiệu Quả

  • Nhập hệ số Scale bằng phân số thập phân để kiểm soát tỉ lệ. Sau khi click grip và bắt đầu kéo, gõ tỉ lệ vào VCB: 0.5 = trục rút về 50%, 2 = trục kéo dài 200%. Không cần đo tay — SketchUp tính toán chính xác. Mẹo: nếu biết bán kính ngắn và dài muốn có (ví dụ 300mm và 150mm), vẽ tròn bán kính 300mm, rồi scale trục ngắn hệ số 0.5. Ra đúng 150mm.
  • Dùng elip làm path cho Follow Me để tạo hình xuyến (torus) hoặc bóng rugby. Vẽ elip trên mặt phẳng nằm ngang → Explode → vẽ hình tròn nhỏ đứng tại một đầu trục của elip (dùng làm profile) → chọn elip path → Follow Me click vào hình tròn profile. Lưu ý: tâm profile phải nằm đúng trên đường elip, không lệch.
  • Tránh Scale trong group rồi vẽ thêm. Nếu cần chỉnh sửa elip sau Explode, vẽ thêm trực tiếp trên loose geometry — không đưa lại vào group và Scale thêm lần nữa. Mỗi lần Scale lồng nhau tích lũy hệ số méo, khó kiểm soát về sau.
  • Kiểm tra Entity Info để xem số cạnh thực tế. Click vào cạnh của elip → Window → Entity Info → hiện “Curve” với số segment. Đây là cách duy nhất để biết elip của bạn có bao nhiêu cạnh, dùng khi nhận file người khác hoặc cần đánh giá độ mượt trước khi render.
  • Khi in 2D (LayOut hoặc export DWG), elip từ Circle+Scale sẽ là polyline nhiều đoạn. Nếu gửi DWG cho đối tác cần đường cong thật (SPLINE hoặc ARC trong CAD), hãy dùng plugin sinh ellipse đúng hoặc vẽ lại bằng 4 Arc như phương pháp 2 — bộ export DWG của SketchUp không tự convert polyline thành spline.

Yêu Cầu Hệ Thống

  • Phương pháp Circle + Scale và Arc: SketchUp Make 2017 trở lên, SketchUp Free (web), SketchUp Go, SketchUp Pro — không cần extension, chạy trên Windows và macOS.
  • Plugin Ellipse Tool: SketchUp Pro 2020 trở lên (Extension Manager hỗ trợ OAuth) hoặc cài thủ công qua .rbz trên SketchUp 2017–2019; Windows 10/11 hoặc macOS 10.15+.
  • Không yêu cầu card đồ họa đặc biệt — các phép Scale và Arc là vector operation, không phụ thuộc GPU.
Nguyen Huu Khanh

Architect turned developer